Những điều lý thú về Vàng

Cùng tìm hiểu xem tại sao kim loại này lại quý giá như thế nhé!

Nhắc đến vàng là người ta nghĩ ngay tới sự quý giá, nhưng ngoài giá trị vật chất, vàng còn có rất nhiều điều thú vị mà có thể bạn chưa biết đến đấy!

Vàng có thể được kéo dài đến hàng dặm

Vàng mềm và dẻo, với khoảng 30g vàng có thể được kéo dài thành sợi dây dài tới hơn 50 km.

Vàng mềm nhưng nặng

Mặc dù vàng vốn mềm nhưng nó dày đặc và nặng giống như một khối chân nặng tới nửa tấn.

Năm 1875, nhà kinh tế học người Anh Stanley Jevons ước tính rằng nếu người ta gửi 20 triệu Bảng Anh (khoảng700 tỉ VNĐ) vào ngân hàng London và nhận lãi suất là vàng thì phải cần đến 80 con ngựa mới chở hết.

Vàng được sàng lọc từ đất

Nguồn cung vàng hiện nay không phải từ các mỏ quặng mà phần lớn từ việc sàng lọc đất. Các hạt vàng rời ra khỏi các dãy núi nhờ các dòng chảy của nước.

Ở Nam Phi, để trích xuất được sản lượng 500 tấn vàng/ năm thì có khoảng 70 triệu tấn đất phải được xay.

Vàng được sinh ra từ “ Siêu tân tinh”

Không ai biết chắc chắn vàng được tạo ra bằng cách nào. Người ta tiên đoán vàng được tạo ra trong vũ trụ với một năng lượng khổng lồ. Các nhà khoa học cho rằng vàng "văng" tới Trái đất qua những vụ nổ “siêu tân tinh” (siêu tân tinh là những ngôi sao đã đến giai đoạn "cuối đời" sau khi đốt cháy hết năng lượng, chúng đột nhiên bùng nổ rồi rực sáng).

Hầu hết vàng đều trở thành trang sức

Theo Hội đồng Vàng thế giới, khoảng 70% sản lượng vàng thế giới được sử dụng để làm đồ trang sức.

Chỉ có khoảng 13% được sử dụng để làm tiền xu đưa vào ngân hàng Trung ương Quốc gia hoặc được thu mua từ các nhà đầu tư. Số còn lại được sử dụng cho mục đích khác, chẳng hạn như ứng dụng trong công nghiệp và Nha khoa. Ấn Độ là nước tiêu thụ vàng lớn nhất, tiêu thụ khoảng ¼ nguồn cung của sản lượng vàng thế giới.

Theo 1 bài báo của tạp chí Thế giới Kim cương, các quốc gia Nam Á nhập khẩu khoảng 800 tấn vàng mỗi năm và sử dụng khoảng 600 tấn trong số đó để làm đồ trang sức.

Kara là tên của 1 loại quả

Kara, đơn vị đo độ tinh khiết của vàng được đặt tên theo quả cây đậu, mỗi quả nặng khoảng 1/5 của 1 gram.

Vàng được sử dụng trong chế tạo điện tử

Vàng được đánh giá cao không chỉ bởi những nhà kim hoàn hay ngân hàng mà cả các nhà sản xuất thiết bị điện tử bởi nó có tính dẫn nhiệt và dẫn điện cao, đó là một vật liệu tuyệt vời cho các dây dẫn.

Vàng có độ bền cao, có khả năng chống ăn mòn, nó đủ dẻo để có thể trích xuất thành những sợi có đường kính cực nhỏ mà không hề bị đứt.

Vàng có khả năng làm suy tàn cả 1 quốc gia

Người Tây ban Nha chiếm giữ được khối lượng vàng lớn và họ vẩn chuyển qua đại Tây Dương bởi thuyền buồm làm tăng nguồn cung cấp kim loại quý của châu Âu lên 5 lần giữa năm 1492 và 1600.

Nhưng vàng không những không làm cho đế chế Tây Ban Nha giàu lên mà còn làm đế chế này bị suy tàn bởi người Tây Ban Nha sử dụng vàng để nhập khẩu hàng tiêu dùng thay vì đầu tư sản xuất. Điều đó làm giảm giá trị vàng và Tây Ban Nha đã gánh một khoản nợ nước ngoài khổng lồ dẫn đến suy tàn quyền lực quốc tế.

Vàng không chỉ có màu vàng

Ở dạng tinh khiết, vàng có màu nắng vàng đặc trưng. Nhưng khi kết hợp vàng trong các hợp kim hay với các kim loại khác như bạc, đồng, niken, bạch kim, paladi, telua và sắt, nó có thể tạo ra nhiều màu sắc khác nhau, từ màu trắng bạc đến màu xanh lá cây hay màu cam đỏ.

Những điều lý thú về Vàng

Cùng tìm hiểu xem tại sao kim loại này lại quý giá như thế nhé!

Nhắc đến vàng là người ta nghĩ ngay tới sự quý giá, nhưng ngoài giá trị vật chất, vàng còn có rất nhiều điều thú vị mà có thể bạn chưa biết đến đấy!

Vàng có thể được kéo dài đến hàng dặm

Vàng mềm và dẻo, với khoảng 30g vàng có thể được kéo dài thành sợi dây dài tới hơn 50 km.

Vàng mềm nhưng nặng

Mặc dù vàng vốn mềm nhưng nó dày đặc và nặng giống như một khối chân nặng tới nửa tấn.

Năm 1875, nhà kinh tế học người Anh Stanley Jevons ước tính rằng nếu người ta gửi 20 triệu Bảng Anh (khoảng700 tỉ VNĐ) vào ngân hàng London và nhận lãi suất là vàng thì phải cần đến 80 con ngựa mới chở hết.

Vàng được sàng lọc từ đất

Nguồn cung vàng hiện nay không phải từ các mỏ quặng mà phần lớn từ việc sàng lọc đất. Các hạt vàng rời ra khỏi các dãy núi nhờ các dòng chảy của nước.

Ở Nam Phi, để trích xuất được sản lượng 500 tấn vàng/ năm thì có khoảng 70 triệu tấn đất phải được xay.

Vàng được sinh ra từ “ Siêu tân tinh”

Không ai biết chắc chắn vàng được tạo ra bằng cách nào. Người ta tiên đoán vàng được tạo ra trong vũ trụ với một năng lượng khổng lồ. Các nhà khoa học cho rằng vàng "văng" tới Trái đất qua những vụ nổ “siêu tân tinh” (siêu tân tinh là những ngôi sao đã đến giai đoạn "cuối đời" sau khi đốt cháy hết năng lượng, chúng đột nhiên bùng nổ rồi rực sáng).

Hầu hết vàng đều trở thành trang sức

Theo Hội đồng Vàng thế giới, khoảng 70% sản lượng vàng thế giới được sử dụng để làm đồ trang sức.

Chỉ có khoảng 13% được sử dụng để làm tiền xu đưa vào ngân hàng Trung ương Quốc gia hoặc được thu mua từ các nhà đầu tư. Số còn lại được sử dụng cho mục đích khác, chẳng hạn như ứng dụng trong công nghiệp và Nha khoa. Ấn Độ là nước tiêu thụ vàng lớn nhất, tiêu thụ khoảng ¼ nguồn cung của sản lượng vàng thế giới.

Theo 1 bài báo của tạp chí Thế giới Kim cương, các quốc gia Nam Á nhập khẩu khoảng 800 tấn vàng mỗi năm và sử dụng khoảng 600 tấn trong số đó để làm đồ trang sức.

Kara là tên của 1 loại quả

Kara, đơn vị đo độ tinh khiết của vàng được đặt tên theo quả cây đậu, mỗi quả nặng khoảng 1/5 của 1 gram.

Vàng được sử dụng trong chế tạo điện tử

Vàng được đánh giá cao không chỉ bởi những nhà kim hoàn hay ngân hàng mà cả các nhà sản xuất thiết bị điện tử bởi nó có tính dẫn nhiệt và dẫn điện cao, đó là một vật liệu tuyệt vời cho các dây dẫn.

Vàng có độ bền cao, có khả năng chống ăn mòn, nó đủ dẻo để có thể trích xuất thành những sợi có đường kính cực nhỏ mà không hề bị đứt.

Vàng có khả năng làm suy tàn cả 1 quốc gia

Người Tây ban Nha chiếm giữ được khối lượng vàng lớn và họ vẩn chuyển qua đại Tây Dương bởi thuyền buồm làm tăng nguồn cung cấp kim loại quý của châu Âu lên 5 lần giữa năm 1492 và 1600.

Nhưng vàng không những không làm cho đế chế Tây Ban Nha giàu lên mà còn làm đế chế này bị suy tàn bởi người Tây Ban Nha sử dụng vàng để nhập khẩu hàng tiêu dùng thay vì đầu tư sản xuất. Điều đó làm giảm giá trị vàng và Tây Ban Nha đã gánh một khoản nợ nước ngoài khổng lồ dẫn đến suy tàn quyền lực quốc tế.

Vàng không chỉ có màu vàng

Ở dạng tinh khiết, vàng có màu nắng vàng đặc trưng. Nhưng khi kết hợp vàng trong các hợp kim hay với các kim loại khác như bạc, đồng, niken, bạch kim, paladi, telua và sắt, nó có thể tạo ra nhiều màu sắc khác nhau, từ màu trắng bạc đến màu xanh lá cây hay màu cam đỏ.

Tổ tiên loài mèo nhà

Con mèo mà chúng ta thường nhắc đến trong đời sống hàng ngày, trong đời sống văn hóa, tôn giáo là loài mèo nhà (Felis sil-vestris catus).

Năm 2007, một công trình nghiên cứu khoa học cho thấy hầu như tất cả loài mèo nhà đều có nguồn gốc từ loài mèo rừng châu Phi (Felis silvestris lybica). Người ta tìm thấy xác mèo được chôn theo chủ trong hàng ngàn ngôi mộ cổ ở Ai Cập. Có một xác mèo được bắt gặp trong một ngôi mộ có niên đại cách nay 9.500 năm. Như vậy, thời điểm mà loài mèo trở thành bạn với loài người chắc chắn còn sớm hơn nhiều, trước khi có kim tự tháp.

Từ thời thượng cổ, người Ai Cập có tín ngưỡng thờ mèo như một vị phúc thần, gọi là hần Bastet. Đây là vị nữ thần đầu mèo, mình người, có quyền năng trong nhiều lĩnh vực. Con mèo được người Ai Cập chôn theo trong các ngôi mộ ý là cầu mong thần Bastet giúp cho người chết mau được đầu thai.

Ảnh minh họa. Nguồn internet

Từ Ai Cập, con mèo thuần hóa được các thương nhân đưa qua châu Á theo con đường tơ lụa.

Ở châu Âu, phải đến đầu thế kỷ 13 mới có người biết nuôi mèo. Lúc này con đường tơ lụa đã được nối dài từ Á sang Âu sau các cuộc viễn chinh của Thành Cát Tư Hãn. Từ châu Âu, mèo được đưa sang Tân thế giới. Ở Mỹ, lúc đầu mèo bị coi thường. Đến năm 1749, ở Pensylvania có đại nạn chuột loạn. May nhờ đàn mèo nhà ra oai đẩy lùi giặc chuột nên từ đấy mèo được ưa chuộng.

Ở Việt Nam, con mèo không hề được thờ như thần thánh và cũng không bị xem là ma quỷ mặc dầu trong dân gian cũng có những truyền thuyết về mèo đen, hoặc về chuyện mèo già hóa cáo. Đáng chú ý là trong 12 con giáp âm lịch, người Việt Nam đã dùng con mèo làm biểu tượng cho chi Mão chứ không dùng vật tượng là con thỏ như trong 12 con giáp âm lịch Trung Hoa. Lý do có thể là, vì người Trung Hoa biết làm lịch quá sớm - từ đời nhà Thương (vào khoảng thế kỷ 16 TCN).

Lúc ấy, ở Trung Hoa chưa có con mèo. Trong nhiều thế kỷ Bắc thuộc, hẳn người Việt Nam cũng đã phải dùng lịch con thỏ của người Trung Hoa. Bước qua thời kỳ độc lập, các nhà làm lịch Việt Nam đã thể hiện tinh thần tự chủ, dùng hình ảnh con mèo làm vật tượng, thay cho con thỏ vốn không được thân thiện với đời sống hằng ngày bằng con mèo.

Gần đây trên một số trang web có bài viết của ông Nguyễn Cung Thông dựa trên những khảo sát về tiếng Việt cổ mà cho rằng rất có thể người Việt Nam ta chứ không phải là người Trung Hoa - là tác giả của biểu tượng 12 con giáp trong lịch can chi (?). Nếu lý thuyết ấy được giới khoa học nghiệm thu thì đáng kể là một phát kiến mới mẻ và thú vị.

Báo Thanh niên Xuân Tân Mão năm 2011

Tổ tiên loài mèo nhà

Con mèo mà chúng ta thường nhắc đến trong đời sống hàng ngày, trong đời sống văn hóa, tôn giáo là loài mèo nhà (Felis sil-vestris catus).

Năm 2007, một công trình nghiên cứu khoa học cho thấy hầu như tất cả loài mèo nhà đều có nguồn gốc từ loài mèo rừng châu Phi (Felis silvestris lybica). Người ta tìm thấy xác mèo được chôn theo chủ trong hàng ngàn ngôi mộ cổ ở Ai Cập. Có một xác mèo được bắt gặp trong một ngôi mộ có niên đại cách nay 9.500 năm. Như vậy, thời điểm mà loài mèo trở thành bạn với loài người chắc chắn còn sớm hơn nhiều, trước khi có kim tự tháp.

Từ thời thượng cổ, người Ai Cập có tín ngưỡng thờ mèo như một vị phúc thần, gọi là hần Bastet. Đây là vị nữ thần đầu mèo, mình người, có quyền năng trong nhiều lĩnh vực. Con mèo được người Ai Cập chôn theo trong các ngôi mộ ý là cầu mong thần Bastet giúp cho người chết mau được đầu thai.

Ảnh minh họa. Nguồn internet

Từ Ai Cập, con mèo thuần hóa được các thương nhân đưa qua châu Á theo con đường tơ lụa.

Ở châu Âu, phải đến đầu thế kỷ 13 mới có người biết nuôi mèo. Lúc này con đường tơ lụa đã được nối dài từ Á sang Âu sau các cuộc viễn chinh của Thành Cát Tư Hãn. Từ châu Âu, mèo được đưa sang Tân thế giới. Ở Mỹ, lúc đầu mèo bị coi thường. Đến năm 1749, ở Pensylvania có đại nạn chuột loạn. May nhờ đàn mèo nhà ra oai đẩy lùi giặc chuột nên từ đấy mèo được ưa chuộng.

Ở Việt Nam, con mèo không hề được thờ như thần thánh và cũng không bị xem là ma quỷ mặc dầu trong dân gian cũng có những truyền thuyết về mèo đen, hoặc về chuyện mèo già hóa cáo. Đáng chú ý là trong 12 con giáp âm lịch, người Việt Nam đã dùng con mèo làm biểu tượng cho chi Mão chứ không dùng vật tượng là con thỏ như trong 12 con giáp âm lịch Trung Hoa. Lý do có thể là, vì người Trung Hoa biết làm lịch quá sớm - từ đời nhà Thương (vào khoảng thế kỷ 16 TCN).

Lúc ấy, ở Trung Hoa chưa có con mèo. Trong nhiều thế kỷ Bắc thuộc, hẳn người Việt Nam cũng đã phải dùng lịch con thỏ của người Trung Hoa. Bước qua thời kỳ độc lập, các nhà làm lịch Việt Nam đã thể hiện tinh thần tự chủ, dùng hình ảnh con mèo làm vật tượng, thay cho con thỏ vốn không được thân thiện với đời sống hằng ngày bằng con mèo.

Gần đây trên một số trang web có bài viết của ông Nguyễn Cung Thông dựa trên những khảo sát về tiếng Việt cổ mà cho rằng rất có thể người Việt Nam ta chứ không phải là người Trung Hoa - là tác giả của biểu tượng 12 con giáp trong lịch can chi (?). Nếu lý thuyết ấy được giới khoa học nghiệm thu thì đáng kể là một phát kiến mới mẻ và thú vị.

Báo Thanh niên Xuân Tân Mão năm 2011

Đế quốc La Mã tan vỡ vì đâu?

Sự đỏng đảnh khó lường của khí hậu trong suốt 300 năm khiến đế chế La Mã hùng mạnh rơi vào tình trạng bất ổn rồi tách thành hai nước.

Một trong những phế tích còn sót lại từ thời đế chế La Mã. Ảnh: sheppardsoftware.com.

Viện Nghiên cứu rừng, tuyết và phong cảnh của Thụy Sĩ đã nghiên cứu lịch sử khí hậu châu Âu bằng cách phân tích vòng tròn bên trong gần 9.000 thân cây sồi và thông. Chúng là những thân cây mà các nhà khảo cổ đào được tại châu Âu. Những thân cây già nhất có niên đại lên tới 2.500 năm.

Trong giai đoạn mà khí hậu thuận lợi, cây có thể lấy nhiều nước và dưỡng chất từ đất nên tăng trưởng nhanh. Vì thế mà chúng tạo ra những vòng tròn khá rộng va khoảng cách giữa các vòng cũng lớn hơn. Nhưng khi khí hậu trở nên khắc nghiệt, như hạn hán, những vòng tròn trong thân cây nhỏ hơn và khoảng cách giữa chúng cũng gần hơn.

Dựa vào kích thước của những vòng tròn trong thân cây, nhóm nghiên cứu dựng lên biểu đồ về nhiệt độ và lượng mưa tại châu Âu trong 25 thế kỷ qua, Newscientist đưa tin.

Biểu đồ cho thấy, từ năm 250, cứ sau mỗi thập kỷ khí hậu lại chuyển từ trạng thái khô, lạnh sang trạng thái ấm áp và ẩm ướt. Sự thay đổi luân phiên giữa hai kiểu khí hậu này diễn ra liên tục tới tận năm 550. Sức mạnh của đế chế La Mã suy giảm mạnh trong khoảng thời gian này, để rồi tới năm 395 nó bị phân chia thành đế quốc Byzantine và đế quốc Tây La Mã. Tới năm 476, đế quốc Tây La Mã sụp đổ.

“Nếu nhìn lại 2.500 năm qua, chúng ta sẽ thấy nhiều bằng chứng về tác động của thời tiết đối với lịch sử loài người”, BBC dẫn lời Ulf Buntgen, một thành viên của nhóm nghiên cứu, nhận xét.

Nội chiến, bạo loạn tại đế quốc La Mã trong thế kỷ 3 thường xảy ra vào giai đoạn thời tiết khắc nghiệt. Ảnh: xtimeline.com.

Buntgen nói những thăng trầm chính trị, chiến tranh, nạn đói và làn sóng di cư ồ ạt của con người luôn xuất hiện trong giai đoạn mà thời tiết thay đổi liên tục. Đại dịch “Cái chết đen” bùng phát và giết chết gần một nửa dân số châu Âu trong thời kỳ mà khí hậu ấm áp và ẩm ướt. Độ ẩm cao trong không khí giúp vi khuẩn gây bệnh dịch hạch phát tán nhanh hơn.

Các xã hội ở châu Âu chỉ ổn định và thịnh vượng trong những giai đoạn mà khí hậu không biến động lớn. Ví dụ, khí hậu ổn định từ năm 700 tới năm 1000. Trong giai đoạn đó, các xã hội phát triển nhanh chóng ở khu vực tây bắc của châu Âu. Hàng triệu người châu Âu bỏ quê hương để tới châu Mỹ khi khí hậu trở lên lạnh khác thường vào thế kỷ 17.

"Khí hậu không trực tiếp gây nên chiến tranh hay khủng hoảng kinh tế, song nó vẫn là một trong những nhân tố khiến các xã hội cổ đại sụp đổ. Trong những xã hội đang ngập chìm trong nạn đói hay khủng hoảng chính trị, những mùa đông khắc nghiệt sẽ khiến người dân càng cảm thấy khốn quẫn hơn và họ sẵn sàng vùng lên để tìm đường sống", Buntgen giải thích.

Một số nghiên cứu trước đây chỉ ra rằng chiến tranh và khí hậu có mối quan hệ mật thiết. Chẳng hạn, trong thiên niên kỷ trước, những cuộc chiến tranh lớn ở Trung Quốc luôn xảy ra vào những giai đoạn khí hậu lạnh bất thường.

Đế quốc La Mã tan vỡ vì đâu?

Sự đỏng đảnh khó lường của khí hậu trong suốt 300 năm khiến đế chế La Mã hùng mạnh rơi vào tình trạng bất ổn rồi tách thành hai nước.

Một trong những phế tích còn sót lại từ thời đế chế La Mã. Ảnh: sheppardsoftware.com.

Viện Nghiên cứu rừng, tuyết và phong cảnh của Thụy Sĩ đã nghiên cứu lịch sử khí hậu châu Âu bằng cách phân tích vòng tròn bên trong gần 9.000 thân cây sồi và thông. Chúng là những thân cây mà các nhà khảo cổ đào được tại châu Âu. Những thân cây già nhất có niên đại lên tới 2.500 năm.

Trong giai đoạn mà khí hậu thuận lợi, cây có thể lấy nhiều nước và dưỡng chất từ đất nên tăng trưởng nhanh. Vì thế mà chúng tạo ra những vòng tròn khá rộng va khoảng cách giữa các vòng cũng lớn hơn. Nhưng khi khí hậu trở nên khắc nghiệt, như hạn hán, những vòng tròn trong thân cây nhỏ hơn và khoảng cách giữa chúng cũng gần hơn.

Dựa vào kích thước của những vòng tròn trong thân cây, nhóm nghiên cứu dựng lên biểu đồ về nhiệt độ và lượng mưa tại châu Âu trong 25 thế kỷ qua, Newscientist đưa tin.

Biểu đồ cho thấy, từ năm 250, cứ sau mỗi thập kỷ khí hậu lại chuyển từ trạng thái khô, lạnh sang trạng thái ấm áp và ẩm ướt. Sự thay đổi luân phiên giữa hai kiểu khí hậu này diễn ra liên tục tới tận năm 550. Sức mạnh của đế chế La Mã suy giảm mạnh trong khoảng thời gian này, để rồi tới năm 395 nó bị phân chia thành đế quốc Byzantine và đế quốc Tây La Mã. Tới năm 476, đế quốc Tây La Mã sụp đổ.

“Nếu nhìn lại 2.500 năm qua, chúng ta sẽ thấy nhiều bằng chứng về tác động của thời tiết đối với lịch sử loài người”, BBC dẫn lời Ulf Buntgen, một thành viên của nhóm nghiên cứu, nhận xét.

Nội chiến, bạo loạn tại đế quốc La Mã trong thế kỷ 3 thường xảy ra vào giai đoạn thời tiết khắc nghiệt. Ảnh: xtimeline.com.

Buntgen nói những thăng trầm chính trị, chiến tranh, nạn đói và làn sóng di cư ồ ạt của con người luôn xuất hiện trong giai đoạn mà thời tiết thay đổi liên tục. Đại dịch “Cái chết đen” bùng phát và giết chết gần một nửa dân số châu Âu trong thời kỳ mà khí hậu ấm áp và ẩm ướt. Độ ẩm cao trong không khí giúp vi khuẩn gây bệnh dịch hạch phát tán nhanh hơn.

Các xã hội ở châu Âu chỉ ổn định và thịnh vượng trong những giai đoạn mà khí hậu không biến động lớn. Ví dụ, khí hậu ổn định từ năm 700 tới năm 1000. Trong giai đoạn đó, các xã hội phát triển nhanh chóng ở khu vực tây bắc của châu Âu. Hàng triệu người châu Âu bỏ quê hương để tới châu Mỹ khi khí hậu trở lên lạnh khác thường vào thế kỷ 17.

"Khí hậu không trực tiếp gây nên chiến tranh hay khủng hoảng kinh tế, song nó vẫn là một trong những nhân tố khiến các xã hội cổ đại sụp đổ. Trong những xã hội đang ngập chìm trong nạn đói hay khủng hoảng chính trị, những mùa đông khắc nghiệt sẽ khiến người dân càng cảm thấy khốn quẫn hơn và họ sẵn sàng vùng lên để tìm đường sống", Buntgen giải thích.

Một số nghiên cứu trước đây chỉ ra rằng chiến tranh và khí hậu có mối quan hệ mật thiết. Chẳng hạn, trong thiên niên kỷ trước, những cuộc chiến tranh lớn ở Trung Quốc luôn xảy ra vào những giai đoạn khí hậu lạnh bất thường.

10 sự kiện khoa học thế giới năm 2010

Nhật thực hình khuyên dài nhất thiên niên kỷ đã xảy ra trong năm 2010. Đây cũng là năm mà các nhà khoa học mô phỏng thành công vụ nổ khai sinh vũ trụ và nhốt được thứ có thể hủy diệt mọi vật trên trái đất.

Tạo ra sự sống nhân tạo

Tiến sĩ Craig Venter, người sáng lập Viện J. Craig Venter. Ảnh: New York Times.

Từ một số hóa chất, các nhà khoa học Mỹ tạo ra hàng triệu vi khuẩn Mycoplasma mycoides. Phát minh này có thể dẫn tới sự ra đời của hàng loạt ứng dụng trong công nghiệp. Tế bào nhân tạo sẽ giúp con người tạo ra nhiều phương pháp rẻ và hiệu quả hơn để sản xuất dược phẩm, vắc-xin, nhiên liệu sinh học và vô số thứ khác.

Trên thực tế, hãng ExxonMobil đã thử nghiệm công nghệ biến tảo thành nhiên liệu sinh học.

Hoàn tất chương trình thống kê sinh vật biển lớn nhất thế giới

Loài cua có râu dài được tìm thấy trong vùng nước nông ở phía động Canada trong chương trình Census of Marine Life. Ảnh: coml.org.

Census of Marine Life là chương trình quốc tế nhằm thống kê tất cả động vật trong các đại dương trong 10 năm (2000-2010) với sự tham gia của hơn 2.700 nhà khoa học từ 82 nước. Với camera chuyên dụng, máy phát sóng siêu âm, tàu ngầm và nhiều thiết bị tiên tiến bậc nhất, các nhà khoa học đã tiến hành hơn 540 cuộc thám hiểm với khoảng 9.000 ngày dưới đại dương, với gần 30 triệu lần quan sát. Họ thống kê được gần 250 nghìn loài, trong đó có hơn 6 nghìn loài mà con người chưa từng biết.

Con người đang dành nhiều công sức và tiền của cho các cuộc tìm kiếm sự sống trong vũ trụ, song chúng ta lại chưa biết hết mọi sinh vật trên trái đất, đặc biệt là dưới đại dương. Trong khi đó, sinh vật biển cung cấp một nửa lượng oxy cho trái đất, vô số thức ăn cho loài người và còn giúp điều hòa khí hậu. Census of Marine Life là nỗ lực lớn nhất từ trước đến nay trong hành trình tìm hiểu toàn bộ sự sống trên địa cầu của loài người.

Lần đầu tiên con người lấy được bụi thiên thạch

Hình minh họa tàu vũ trụ Hayabusa lấy mẫu đất trên thiên thạch Itokawa năm 2005. Ảnh: indyposted.

Với kích thước tương đương chiếc xe hơi, tàu vũ trụ Hayabusa của Nhật Bản được phóng lên thiên thạch mang tên Itokawa vào năm 2003. Hai năm sau nó đáp xuống Itokawa và bắn đạn xuống bề mặt thiên thạch để thu bụi.

Hayabusa trở về trái đất hôm 13/6 kết thúc cuộc hành trình dài gần 6 tỷ km. Các nhà khoa học Nhật Bản tuyên bố họ thu được khoảng 1.500 hạt bụi từ phi thuyền, trong đó phần lớn được lấy từ thiên thạch Itokawa. Đây là lần đầu tiên con người thu được bụi từ "đá trời". Những hạt bụi tuy rất nhỏ, song chúng đóng vai trò to lớn trong nỗ lực giải mã nguồn gốc hệ Mặt Trời của giới khoa học.

Nhật thực hình khuyên dài nhất thiên niên kỷ

Cảnh nhật thực tại thành phố Nairobi, thủ đô Kenya hôm 15/1. Ảnh: AP.

Người dân ở phần lớn châu Á và châu Phi chiêm ngưỡng nhật thực hình khuyên dài nhất trong 1.000 năm vào ngày 15/1. Đường đi của nó bắt đầu tại khu vực Trung Phi và kéo dài qua Ấn Độ Dương, miền nam Ấn Độ, Đông Nam Á và kết thúc ở Trung Quốc. Khi nhật thực xảy ra, mặt trăng che khuất mặt trời trong 11 phút 8 giây.

Tại Việt Nam, nơi xem nhật thực với độ che phủ lớn nhất là ở Hà Giang, 73,8%. Nhật thực có thời gian dài tương tự sẽ xảy ra sau hơn nghìn năm nữa, vào ngày 23/12/3043.

Nhốt phản vật chất trong phòng thí nghiệm

Nhóm chuyên gia vật lý tạo ra phản nguyên tử hydro trong một vật hình ống được tạo nên bởi nam châm và các dây điện. Ảnh: BBC.

Mọi dạng vật chất trên trái đất và cả trong vũ trụ đều tan biến nếu gặp một thứ có tên "phản vật chất". Nhiều người ví von phản vật chất là "loài quỷ đáng sợ" có khả năng hủy diệt mọi thứ. Tìm hiểu phản vật chất là ước mơ của giới khoa học trong suốt nhiều thập kỷ qua, song nó không thể trở thành hiện thực bởi phản vật chất chỉ tồn tại trong vài phần triệu của giây. Các nhà khoa học từng tạo ra được phản nguyên tử hydro vào năm 2002 tại Mỹ nhưng không thể nghiên cứu chúng vì chúng tan biến ngay.

Nhưng mới đây, các nhà vật lý của Tổ chức Nghiên cứu Nguyên tử châu Âu (CERN) đã tạo ra những hạt phản vật chất trong phòng thí nghiệm và duy trì chúng trong 17% giây bằng từ trường mạnh. Đối với các nhà khoa học vật lý, đó là khoảng thời gian khá dài. Thành công của họ mở ra cơ hội nghiên cứu nhiều bí ẩn trong vũ trụ.

Hội nghị thượng đỉnh đầu tiên về hổ

Ảnh: holisticfuture.com.

Lãnh đạo của 13 nước có hổ trong môi trường hoang dã, trong đó có Việt Nam, gặp nhau tại thành phố Saint Petersburg của Nga tháng 11 để thảo luận về các biện pháp bảo vệ loài hổ. Hội nghị đã ra Tuyên bố Saint Petersburg. Theo nội dung văn kiện này, các nước tham gia hội nghị sẽ bảo vệ môi trường sống, ngăn chặn nạn săn bắt hổ và buôn bán các bộ phận của chúng, cung cấp tiền cho công tác bảo tồn để tăng gấp đôi số lượng hổ vào năm 2022.

Đây là lần đầu tiên các nhà lãnh đạo cấp cao nhất nhóm họp vì một loài đơn lẻ. Vì thế, các tổ chức bảo tồn coi hội nghị thượng đỉnh về hổ tại Nga là một sự kiện lịch sử. Hội nghị mở ra đường sống cho loài hổ, đồng thời mang đến hy vọng mới về việc bảo tồn sự đa dạng sinh thái của trái đất.

'Loài người nên rời bỏ trái đất'

Một sinh vật ngoài vũ trụ được Hawking mô tả trong phim tài liệu. Ảnh: SINA.

"Nhân loại phải tới các hành tinh khác nếu muốn tồn tại trong thế kỷ tới" là lời cảnh báo gây sốc mà Stephen Hawking, ông hoàng vật lý lý thuyết của thế giới, đưa ra hồi tháng 8, trong thời điểm thế giới hứng chịu nhiều thảm họa thiên nhiên, từ lụt lội đến cháy rừng. Hawking nói các nguồn tài nguyên trên trái đất đang cạn kiệt theo cấp số nhân, trong khi số lượng hiểm họa đe dọa sự tồn vong của loài người ngày càng tăng. Những công nghệ mới của con người cũng có thể gây nên hiểm họa.

Sự đe dọa từ các sinh vật ngoài trái đất cũng là vấn đề đáng quan tâm. Hawking, trong một cuốn phim tài liệu lần đầu công chiếu, đã mô tả sinh vật ngoài trái một cách đa dạng: chúng có 6 chân hoặc hai chân, chúng có thể ăn thịt. Ông hoàng vật lý khuyến cáo con người không nên cố liên lạc với sinh vật từ nền văn minh khác, vì với trình độ phát triển rất cao, sinh vật lạ có thể xâm lược địa cầu và đẩy loài người vào cảnh diệt vong.

Phi cơ đầu tiên bay nhờ ánh sáng mặt trời

Gần 12.000 tấm pin năng lượng mặt trời được gắn vào cánh và bộ phận thăng bằng phía sau của Solar Impulse. Ảnh: islandcrisis.net.

Solar Impulse, máy bay đầu tiên trên thế giới chỉ sử dụng năng lượng mặt trời, hoàn thành chuyến bay thử nghiệm vào đêm 8/7. Thử nghiệm chứng tỏ rằng Solar Impulse có lượng điện mà pin mặt trời tích trữ ban ngày đủ cung cấp cho phi cơ vào ban đêm. Phi cơ cũng được trang bị 4 động cơ điện và có vận tốc tối đa là 70 km/giờ.

Thành công của cuộc thử nghiệm đánh dấu một mốc quan trọng trong tiến trình chế tạo phi cơ không dùng nhiên liệu của loài người, báo hiệu sự ra đời của một kỷ nguyên mới trong lĩnh vực hàng không.

Titanic lần đầu hồi sinh trong thế giới số

Phần mũi tàu Titanic, nằm sâu 4.000 mét nước dưới đáy đại dương gần 100 năm qua. Ảnh: expeditiontittanic.

Hồi tháng 8, lần đầu tiên các nhà khoa học đã sử dụng công nghệ sonar để ghi hình và phục dựng hình ảnh xác của một trong con tàu nổi tiếng nhất thế giới ở độ sâu 4.000 m dưới đại dương. Quá trình dựng bản đồ có thể kéo dài trong một năm. Sau khi bản đồ được dựng xong, con người có thể đeo kính 3D để tham quan con tàu.

Đây là cuộc thám hiểm duy nhất tại xác tàu Titanic trong vòng 6 năm qua. Cuộc thám hiểm không phải là sự kiện đặc biệt trong khoa học, song nó thu hút sự chú ý của công chúng trên toàn thế giới, bởi nó giúp hàng triệu người yêu mến con tàu định mệnh sống lại bi kịch huyền thoại cách đây gần một thế kỷ. Năm tới, một chuyến du hành lặp lại hành trình của Titanic sẽ được tổ chức để tưởng niệm những người đã ra đi.

Cỗ máy lớn nhất thế giới mô phỏng vụ nổ khai sinh vũ trụ

Vụ nổ được tạo ra bởi sự va chạm giữa các ion chì khiến nhiệt độ môi trường xung quanh tăng lên gấp hàng triệu lần so với lõi mặt trời. Ảnh: BBC.

Bằng cách cho các hạt ion chì va chạm trực diện với nhau trong máy gia tốc hạt lớn hôm 7/11, các nhà khoa học của Tổ chức Nghiên cứu Nguyên tử châu Âu (CERN) tạo ra hàng loạt vụ nổ giống như sự kiện Big Bang (Vụ Nổ Lớn) thu nhỏ. Nhiệt độ mà các vụ nổ sinh ra cao gấp hàng triệu lần so với lõi mặt trời.

Kết quả phân tích những vụ nổ do hạt ion chì tạo ra có thể giúp con người hiểu rõ hơn sự tồn tại của vũ trụ ở dạng plasma sau khi Vụ Nổ Lớn diễn ra.

10 sự kiện khoa học thế giới năm 2010

Nhật thực hình khuyên dài nhất thiên niên kỷ đã xảy ra trong năm 2010. Đây cũng là năm mà các nhà khoa học mô phỏng thành công vụ nổ khai sinh vũ trụ và nhốt được thứ có thể hủy diệt mọi vật trên trái đất.

Tạo ra sự sống nhân tạo

Tiến sĩ Craig Venter, người sáng lập Viện J. Craig Venter. Ảnh: New York Times.

Từ một số hóa chất, các nhà khoa học Mỹ tạo ra hàng triệu vi khuẩn Mycoplasma mycoides. Phát minh này có thể dẫn tới sự ra đời của hàng loạt ứng dụng trong công nghiệp. Tế bào nhân tạo sẽ giúp con người tạo ra nhiều phương pháp rẻ và hiệu quả hơn để sản xuất dược phẩm, vắc-xin, nhiên liệu sinh học và vô số thứ khác.

Trên thực tế, hãng ExxonMobil đã thử nghiệm công nghệ biến tảo thành nhiên liệu sinh học.

Hoàn tất chương trình thống kê sinh vật biển lớn nhất thế giới

Loài cua có râu dài được tìm thấy trong vùng nước nông ở phía động Canada trong chương trình Census of Marine Life. Ảnh: coml.org.

Census of Marine Life là chương trình quốc tế nhằm thống kê tất cả động vật trong các đại dương trong 10 năm (2000-2010) với sự tham gia của hơn 2.700 nhà khoa học từ 82 nước. Với camera chuyên dụng, máy phát sóng siêu âm, tàu ngầm và nhiều thiết bị tiên tiến bậc nhất, các nhà khoa học đã tiến hành hơn 540 cuộc thám hiểm với khoảng 9.000 ngày dưới đại dương, với gần 30 triệu lần quan sát. Họ thống kê được gần 250 nghìn loài, trong đó có hơn 6 nghìn loài mà con người chưa từng biết.

Con người đang dành nhiều công sức và tiền của cho các cuộc tìm kiếm sự sống trong vũ trụ, song chúng ta lại chưa biết hết mọi sinh vật trên trái đất, đặc biệt là dưới đại dương. Trong khi đó, sinh vật biển cung cấp một nửa lượng oxy cho trái đất, vô số thức ăn cho loài người và còn giúp điều hòa khí hậu. Census of Marine Life là nỗ lực lớn nhất từ trước đến nay trong hành trình tìm hiểu toàn bộ sự sống trên địa cầu của loài người.

Lần đầu tiên con người lấy được bụi thiên thạch

Hình minh họa tàu vũ trụ Hayabusa lấy mẫu đất trên thiên thạch Itokawa năm 2005. Ảnh: indyposted.

Với kích thước tương đương chiếc xe hơi, tàu vũ trụ Hayabusa của Nhật Bản được phóng lên thiên thạch mang tên Itokawa vào năm 2003. Hai năm sau nó đáp xuống Itokawa và bắn đạn xuống bề mặt thiên thạch để thu bụi.

Hayabusa trở về trái đất hôm 13/6 kết thúc cuộc hành trình dài gần 6 tỷ km. Các nhà khoa học Nhật Bản tuyên bố họ thu được khoảng 1.500 hạt bụi từ phi thuyền, trong đó phần lớn được lấy từ thiên thạch Itokawa. Đây là lần đầu tiên con người thu được bụi từ "đá trời". Những hạt bụi tuy rất nhỏ, song chúng đóng vai trò to lớn trong nỗ lực giải mã nguồn gốc hệ Mặt Trời của giới khoa học.

Nhật thực hình khuyên dài nhất thiên niên kỷ

Cảnh nhật thực tại thành phố Nairobi, thủ đô Kenya hôm 15/1. Ảnh: AP.

Người dân ở phần lớn châu Á và châu Phi chiêm ngưỡng nhật thực hình khuyên dài nhất trong 1.000 năm vào ngày 15/1. Đường đi của nó bắt đầu tại khu vực Trung Phi và kéo dài qua Ấn Độ Dương, miền nam Ấn Độ, Đông Nam Á và kết thúc ở Trung Quốc. Khi nhật thực xảy ra, mặt trăng che khuất mặt trời trong 11 phút 8 giây.

Tại Việt Nam, nơi xem nhật thực với độ che phủ lớn nhất là ở Hà Giang, 73,8%. Nhật thực có thời gian dài tương tự sẽ xảy ra sau hơn nghìn năm nữa, vào ngày 23/12/3043.

Nhốt phản vật chất trong phòng thí nghiệm

Nhóm chuyên gia vật lý tạo ra phản nguyên tử hydro trong một vật hình ống được tạo nên bởi nam châm và các dây điện. Ảnh: BBC.

Mọi dạng vật chất trên trái đất và cả trong vũ trụ đều tan biến nếu gặp một thứ có tên "phản vật chất". Nhiều người ví von phản vật chất là "loài quỷ đáng sợ" có khả năng hủy diệt mọi thứ. Tìm hiểu phản vật chất là ước mơ của giới khoa học trong suốt nhiều thập kỷ qua, song nó không thể trở thành hiện thực bởi phản vật chất chỉ tồn tại trong vài phần triệu của giây. Các nhà khoa học từng tạo ra được phản nguyên tử hydro vào năm 2002 tại Mỹ nhưng không thể nghiên cứu chúng vì chúng tan biến ngay.

Nhưng mới đây, các nhà vật lý của Tổ chức Nghiên cứu Nguyên tử châu Âu (CERN) đã tạo ra những hạt phản vật chất trong phòng thí nghiệm và duy trì chúng trong 17% giây bằng từ trường mạnh. Đối với các nhà khoa học vật lý, đó là khoảng thời gian khá dài. Thành công của họ mở ra cơ hội nghiên cứu nhiều bí ẩn trong vũ trụ.

Hội nghị thượng đỉnh đầu tiên về hổ

Ảnh: holisticfuture.com.

Lãnh đạo của 13 nước có hổ trong môi trường hoang dã, trong đó có Việt Nam, gặp nhau tại thành phố Saint Petersburg của Nga tháng 11 để thảo luận về các biện pháp bảo vệ loài hổ. Hội nghị đã ra Tuyên bố Saint Petersburg. Theo nội dung văn kiện này, các nước tham gia hội nghị sẽ bảo vệ môi trường sống, ngăn chặn nạn săn bắt hổ và buôn bán các bộ phận của chúng, cung cấp tiền cho công tác bảo tồn để tăng gấp đôi số lượng hổ vào năm 2022.

Đây là lần đầu tiên các nhà lãnh đạo cấp cao nhất nhóm họp vì một loài đơn lẻ. Vì thế, các tổ chức bảo tồn coi hội nghị thượng đỉnh về hổ tại Nga là một sự kiện lịch sử. Hội nghị mở ra đường sống cho loài hổ, đồng thời mang đến hy vọng mới về việc bảo tồn sự đa dạng sinh thái của trái đất.

'Loài người nên rời bỏ trái đất'

Một sinh vật ngoài vũ trụ được Hawking mô tả trong phim tài liệu. Ảnh: SINA.

"Nhân loại phải tới các hành tinh khác nếu muốn tồn tại trong thế kỷ tới" là lời cảnh báo gây sốc mà Stephen Hawking, ông hoàng vật lý lý thuyết của thế giới, đưa ra hồi tháng 8, trong thời điểm thế giới hứng chịu nhiều thảm họa thiên nhiên, từ lụt lội đến cháy rừng. Hawking nói các nguồn tài nguyên trên trái đất đang cạn kiệt theo cấp số nhân, trong khi số lượng hiểm họa đe dọa sự tồn vong của loài người ngày càng tăng. Những công nghệ mới của con người cũng có thể gây nên hiểm họa.

Sự đe dọa từ các sinh vật ngoài trái đất cũng là vấn đề đáng quan tâm. Hawking, trong một cuốn phim tài liệu lần đầu công chiếu, đã mô tả sinh vật ngoài trái một cách đa dạng: chúng có 6 chân hoặc hai chân, chúng có thể ăn thịt. Ông hoàng vật lý khuyến cáo con người không nên cố liên lạc với sinh vật từ nền văn minh khác, vì với trình độ phát triển rất cao, sinh vật lạ có thể xâm lược địa cầu và đẩy loài người vào cảnh diệt vong.

Phi cơ đầu tiên bay nhờ ánh sáng mặt trời

Gần 12.000 tấm pin năng lượng mặt trời được gắn vào cánh và bộ phận thăng bằng phía sau của Solar Impulse. Ảnh: islandcrisis.net.

Solar Impulse, máy bay đầu tiên trên thế giới chỉ sử dụng năng lượng mặt trời, hoàn thành chuyến bay thử nghiệm vào đêm 8/7. Thử nghiệm chứng tỏ rằng Solar Impulse có lượng điện mà pin mặt trời tích trữ ban ngày đủ cung cấp cho phi cơ vào ban đêm. Phi cơ cũng được trang bị 4 động cơ điện và có vận tốc tối đa là 70 km/giờ.

Thành công của cuộc thử nghiệm đánh dấu một mốc quan trọng trong tiến trình chế tạo phi cơ không dùng nhiên liệu của loài người, báo hiệu sự ra đời của một kỷ nguyên mới trong lĩnh vực hàng không.

Titanic lần đầu hồi sinh trong thế giới số

Phần mũi tàu Titanic, nằm sâu 4.000 mét nước dưới đáy đại dương gần 100 năm qua. Ảnh: expeditiontittanic.

Hồi tháng 8, lần đầu tiên các nhà khoa học đã sử dụng công nghệ sonar để ghi hình và phục dựng hình ảnh xác của một trong con tàu nổi tiếng nhất thế giới ở độ sâu 4.000 m dưới đại dương. Quá trình dựng bản đồ có thể kéo dài trong một năm. Sau khi bản đồ được dựng xong, con người có thể đeo kính 3D để tham quan con tàu.

Đây là cuộc thám hiểm duy nhất tại xác tàu Titanic trong vòng 6 năm qua. Cuộc thám hiểm không phải là sự kiện đặc biệt trong khoa học, song nó thu hút sự chú ý của công chúng trên toàn thế giới, bởi nó giúp hàng triệu người yêu mến con tàu định mệnh sống lại bi kịch huyền thoại cách đây gần một thế kỷ. Năm tới, một chuyến du hành lặp lại hành trình của Titanic sẽ được tổ chức để tưởng niệm những người đã ra đi.

Cỗ máy lớn nhất thế giới mô phỏng vụ nổ khai sinh vũ trụ

Vụ nổ được tạo ra bởi sự va chạm giữa các ion chì khiến nhiệt độ môi trường xung quanh tăng lên gấp hàng triệu lần so với lõi mặt trời. Ảnh: BBC.

Bằng cách cho các hạt ion chì va chạm trực diện với nhau trong máy gia tốc hạt lớn hôm 7/11, các nhà khoa học của Tổ chức Nghiên cứu Nguyên tử châu Âu (CERN) tạo ra hàng loạt vụ nổ giống như sự kiện Big Bang (Vụ Nổ Lớn) thu nhỏ. Nhiệt độ mà các vụ nổ sinh ra cao gấp hàng triệu lần so với lõi mặt trời.

Kết quả phân tích những vụ nổ do hạt ion chì tạo ra có thể giúp con người hiểu rõ hơn sự tồn tại của vũ trụ ở dạng plasma sau khi Vụ Nổ Lớn diễn ra.

Phát hiện mật mã trong mắt nàng Mona Lisa

Bức tranh nàng Mona Lisa ẩn giấu trong đó những chữ cái, và con số, đó phải chăng là một thông điệp từ Leonardo Da Vinci?

Đôi mắt bí ẩn của nàng Mona Lisa.

Bức kiệt tác 500 năm tuổi của danh họa thế giới Leonardo Da Vinci vốn được biết đến với nhiều điều bí ẩn, đặc biệt danh tính của người phụ nữ được vẽ trong tranh với nụ cười bí hiểm vẫn khiến cả thế giới không dứt tò mò.

Các thành viên của Hội đồng di sản văn hóa Italia tiếp tục làm cho câu chuyện trên trở thêm huyền bí khi công bố một phát hiện mới - khi phóng to bức tranh với độ phân giải cao, có thể thấy trong “mắt” của nàng Mona Lisa có những dãy số và con chữ bí ẩn.

Silvano Vinceti - Chủ tịch Hội đồng di sản văn hóa Italia cho biết: “Bằng mắt thường chúng ta sẽ không nhận thấy, nhưng khi dùng kính hiển vi, sẽ thấy rất rõ các ký tự đó”

Trong mắt phải của Mona Lisa có ký tự LV - tên viết tắt của tấc giả Leonardo Da Vinci, còn con mắt bên trái cũng có những ký tự bí ẩn, song các nhà nghiên cứu vẫn chưa giải mã được ý nghĩa của nó.

“Thật khó để nhận ra chính xác các chữ cái đó là CE hay B. Thêm nữa, vẫn chưa xác định được được đó là con số 72 hay L2 trên sống mũi - bởi đây là bức tranh được vẽ cách đây 500 năm, không còn rõ nét như hồi đầu.”

“Chúng tôi mới chỉ bắt đầu tiến hành nghiên cứu, song hy vọng rằng sẽ phát hiện được thêm nhiều chi tiết ly kỳ và sẽ công bố sớm trong thời gian tới. Với những phát hiện gần đây, chúng tôi tin rằng không phải ngẫu nhiên các ký tự đó được đưa vào trong bức tranh”.

Phong cách của Davinci vốn rất bí hiểm và ông thường sử dụng các ký tự đặc biệt để lại “lời nhắn” hoặc “gợi ý”.

Các nhà danh họa cho rằng: “Các ký tự trong mắt Mona Lisa là một thông điệp đặc biệt từ Da Vinci” bởi các ký tự được đặt trong con ngươi - vốn là vùng tối nhất trong cặp mắt, nếu D.V muốn mọi người thấy chúng, ông đã đặt trong vùng sáng và dễ nhìn hơn.

Câu hỏi được đặt ra là ý nghĩa của chúng là gì - LV có thể được hiểu là tên viết tắt của tác giả, nhưng còn các con số và chữ cái khác? Biết đâu rằng đó là một tin nhắn tình yêu dành cho nhân vật trong tranh?

Theo Telegraph

Phát hiện mật mã trong mắt nàng Mona Lisa

Bức tranh nàng Mona Lisa ẩn giấu trong đó những chữ cái, và con số, đó phải chăng là một thông điệp từ Leonardo Da Vinci?

Đôi mắt bí ẩn của nàng Mona Lisa.

Bức kiệt tác 500 năm tuổi của danh họa thế giới Leonardo Da Vinci vốn được biết đến với nhiều điều bí ẩn, đặc biệt danh tính của người phụ nữ được vẽ trong tranh với nụ cười bí hiểm vẫn khiến cả thế giới không dứt tò mò.

Các thành viên của Hội đồng di sản văn hóa Italia tiếp tục làm cho câu chuyện trên trở thêm huyền bí khi công bố một phát hiện mới - khi phóng to bức tranh với độ phân giải cao, có thể thấy trong “mắt” của nàng Mona Lisa có những dãy số và con chữ bí ẩn.

Silvano Vinceti - Chủ tịch Hội đồng di sản văn hóa Italia cho biết: “Bằng mắt thường chúng ta sẽ không nhận thấy, nhưng khi dùng kính hiển vi, sẽ thấy rất rõ các ký tự đó”

Trong mắt phải của Mona Lisa có ký tự LV - tên viết tắt của tấc giả Leonardo Da Vinci, còn con mắt bên trái cũng có những ký tự bí ẩn, song các nhà nghiên cứu vẫn chưa giải mã được ý nghĩa của nó.

“Thật khó để nhận ra chính xác các chữ cái đó là CE hay B. Thêm nữa, vẫn chưa xác định được được đó là con số 72 hay L2 trên sống mũi - bởi đây là bức tranh được vẽ cách đây 500 năm, không còn rõ nét như hồi đầu.”

“Chúng tôi mới chỉ bắt đầu tiến hành nghiên cứu, song hy vọng rằng sẽ phát hiện được thêm nhiều chi tiết ly kỳ và sẽ công bố sớm trong thời gian tới. Với những phát hiện gần đây, chúng tôi tin rằng không phải ngẫu nhiên các ký tự đó được đưa vào trong bức tranh”.

Phong cách của Davinci vốn rất bí hiểm và ông thường sử dụng các ký tự đặc biệt để lại “lời nhắn” hoặc “gợi ý”.

Các nhà danh họa cho rằng: “Các ký tự trong mắt Mona Lisa là một thông điệp đặc biệt từ Da Vinci” bởi các ký tự được đặt trong con ngươi - vốn là vùng tối nhất trong cặp mắt, nếu D.V muốn mọi người thấy chúng, ông đã đặt trong vùng sáng và dễ nhìn hơn.

Câu hỏi được đặt ra là ý nghĩa của chúng là gì - LV có thể được hiểu là tên viết tắt của tác giả, nhưng còn các con số và chữ cái khác? Biết đâu rằng đó là một tin nhắn tình yêu dành cho nhân vật trong tranh?

Theo Telegraph

Ngắm các thành cổ Việt Nam từ trên cao

Bản đồ trực tuyến cho phép chúng ta chiêm ngưỡng các tòa thành mà cha ông để lại, dù một số nơi chỉ còn là dấu vết mờ nhạt.

Với công nghệ viễn thám hiện nay, bạn hoàn toàn có thể chiêm ngưỡng toàn cảnh dấu vết của các công trình kiến trúc mang đậm đặc điểm chính trị, quân sự, văn hóa từ xa xưa. Sau đây Đất Việt xin giới thiệu 11 thành cổ tiêu biểu ở Việt Nam, dựa vào dữ liệu của dịch vụ Wikimapia và Google Earth:

1. Thành cổ Hà Nội

Thành cổ Hà Nội và đặc biệt, Hoàng thành Thăng Long là một quần thể di tích gắn liền với lịch sử kinh thành Thăng Long - Hà Nội, bắt đầu thời kỳ từ tiền Thăng Long (An Nam đô hộ phủ thế kỷ 7) qua thời Đinh - Tiền Lê, và sau đó phát triển mạnh mẽ dưới thời Lý, Trần, Lê.

Đây là một công trình kiến trúc cổ kính đồ sộ, được các triều vua xây dựng trong nhiều giai đoạn lịch sử và nó trở thành di tích quan trọng bậc nhất trong hệ thống các di tích ở Việt Nam.

Đúng vào lúc 6h30 ngày 1/8/2010 (giờ Việt Nam), Ủy ban di sản thế giới đã thông qua nghị quyết công nhận khu Trung tâm Hoàng Thành Thăng Long - Hà Nội là khu di sản văn hóa thế giới. Những giá trị nổi bật toàn cầu của khu di sản này được ghi nhận bởi 3 đặc điểm nổi bật: Chiều dài lịch sử văn hóa suốt 13 thế kỷ, tính liên tục của di sản với tư cách là một trung tâm quyền lực và các tầng di tích di vật đa dạng, phong phú.

2. Thành cổ Quảng Trị

Thành cổ Quảng Trị nổi tiếng nhất vì gắn liền với trận đánh ác liệt, kéo dài 81 ngày đêm giữ thành của Quân đội Nhân dân Việt Nam và Mặt trận Dân tộc Giải phóng Miền Nam Việt Nam diễn ra năm 1972.

Ngày nay, từ trên cao, người xem có thể nhận ra một cách rõ rệt các trục đường ngang dọc bắt chéo thành hình chữ thập chia khu vực thành cổ Quảng trị thành 4 ô vuông đều nhau.

3. Kinh thành Huế

Kinh Thành Huế là tòa thành nằm ở cố đô Huế, nơi đóng đô của vương triều nhà Nguyễn trong suốt 140 năm (tức từ năm 1805 đến 1945). Hiện nay Kinh thành Huế là một trong số các di tích thuộc cụm Quần thể di tích Cố đô Huế được UNESCO công nhận là Di sản Văn hoá Thế giới.

Kinh thành Huế được vua Gia Long tiến hành khảo sát từ năm 1803, khởi công xây dựng từ 1805 và hoàn chỉnh vào năm 1832 dưới triều vua Minh Mạng. Hiện nay, Kinh thành Huế có vị trí trong bản đồ Huế như sau: phía nam giáp đường Trần Hưng Đạo và Lê Duẩn; phía tây giáp đường Lê Duẩn; phía bắc giáp đường Tăng Bạt Hổ; phía đông giáp đường Phan Đăng Lưu.

Kinh Thành Huế được quy hoạch ở bên bờ Bắc sông Hương, xoay mặt về hướng Nam, với diện tích mặt bằng 520 ha. Kinh Thành và mọi công trình kiến trúc của Hoàng Thành, Tử Cấm Thành đều xoay về hướng Nam, hướng mà trong Kinh Dịch đã ghi “Thánh nhân nam diện nhi thính thiên hạ“ - ý nói vua quay mặt về hướng Nam để cai trị thiên hạ.

Vòng thành có chu vi gần 10km, cao 6,6m, dày 21m được xây khúc khuỷu với những pháo đài được bố trí cách đều nhau, kèm theo các đại bác, kho đạn; thành ban đầu chỉ đắp bằng đất, mãi đến cuối đời Gia Long mới bắt đầu xây gạch.

Bên ngoài vòng thành có một hệ thống hào bao bọc ngay bên ngoài. Riêng hệ thống sông đào (Hộ Thành Hà) vừa mang chức năng bảo vệ vừa có chức năng giao thông đường thủy có chiều dài hơn 7 km (đoạn ở phía Tây là sông Kẻ Vạn, đoạn phía Bắc là sông An Hòa, đoạn phía Đông là sông Đông Ba, riêng đoạn phía Nam dựa vào sông Hương.

4. Thành cổ Sơn Tây

Thành cổ Sơn Tây là một tòa thành quân sự xây dựng bằng gạch đá ong (là loại vật liệu xây dựng đặc thù của vùng Sơn Tây), được Bộ Văn hóa Thông tin công nhận là di tích lịch sử kiến trúc quốc gia vào năm 1994. Ngày nay, tòa thành này vẫn còn tồn tại ở trung tâm thị xã Sơn Tây, Hà Nội và trở thành một khu di tích lịch sử và kiến trúc quân sự.

Thành được xây dựng theo kiến trúc Vauban (*) vào năm 1822 triều vua Minh Mạng nhà Nguyễn, tại thủ phủ của trấn Sơn Tây (sau này là tỉnh Sơn Tây). Thành thất thủ vào tay quân đội Pháp vào cuối năm 1883.

5. Thành Bát Quái

Thành Bát Quái - thành Quy là một tòa thành của nhà Nguyễn thuộc Gia Định kinh xây dựng theo kiến trúc Vauban tồn tại từ năm 1790 đến năm 1835.

Ở khu vực mà ngày nay là trung tâm thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam. Đây là một công trình có tính phòng thủ quan trọng, giúp các vua Nguyễn giữ vững an ninh vùng Gia Định trong một khoảng thời gian tương đối dài.

Tháng 8 năm Đinh Dậu (7/9/1788), lợi dụng khi quân Tây Sơn đang bận tái lập trật tự Bắc Hà và đánh quân Thanh, Nguyễn Ánh đánh chiếm được Sài Gòn và biến nơi đây thành cơ sở chống lại quân Tây Sơn.

Hai năm sau đó, năm 1790, Nguyễn Ánh chọn đất Sài Gòn làm kinh đô, đổi tên là Gia Định kinh rồi ông nhờ hai người Pháp là Olivier de Puymanel (Việt danh là "Ông Tín") và Le Brun, đều là sĩ quan công binh Pháp, vẽ họa đồ và huy động 30.000 dân phu xây thành bảo vệ thật kiên cố theo kiến trúc Vauban nhưng mang hình Bát Quái, theo định hướng phong thổ Á Đông và mỹ thuật dân tộc Việt Nam. Tường thành cao 15 thước mộc (khoảng 4,8 m), toàn bằng đá ong Biên Hòa kiểu "lục lăng", nhằm củng cố chân đứng của mình trên đất Gia Định.

Sau khi đánh bại nhà Tây Sơn, Nguyễn Ánh lên ngôi vua, hiệu là Gia Long, dời kinh đô từ Gia Định kinh (Sài Gòn) về Huế. Năm 1811, kinh thành Huế được làm xong thì Gia Định kinh được đổi thành Gia Định thành, trở thành thị sở của quan Tổng trấn Nam Kỳ.

Sau khi vua Minh Mạng xử Lê Văn Duyệt tội "nhị tâm" (hai lòng), con nuôi của Lê Văn Duyệt Lê Văn Khôi nổi loạn, đánh chiếm lấy thành Bát Quái và biến nơi đây thành căn cứ chính cho cuộc nổi dậy từ năm 1833 đến 1835. Sau khi đánh bại Lê Văn Khôi, vua Minh Mạng cho phá thành Bát Quái để lập thành Gia Định mới năm 1837. Chính vì sự phá hủy này mà thành Bát Quái còn bị gọi Gia Định phế thành.

(*) Vauban (1633-1707), tên thật là Sébastien Le Prestre, là kỹ sư công binh người Pháp, từng đưa ra phương thức xây dựng và sửa hơn 300 thành luỹ và đồn bốt của Pháp. Phần lớn trong số này là dùng để phòng thủ cho các vùng biên giới.

Những pháo đài quân sự xây theo kiến trúc Vauban là một phức hợp các công trình liên quan chặt chẽ với nhau và có giá trị phòng ngự rất cao, bao gồm các bộ phận bảo vệ và đề kháng như lũy, pháo đài, đài quan sát, tường bắn, hào, hộ thành ...

Phương thức cấu trúc của loại thành luỹ này xuất hiện khi quân đội nhiều nước trên thế giới vượt qua khỏi thời đại chiến đấu bằng cung tên và gươm giáo, khi họ được trang bị vũ khí bắn đạn đẩy đi bằng thuốc súng.

Nghệ thuật kiến trúc quân sự này được áp dụng để xây dựng nhiều thành lũy ở một số nước Tây phương và các xứ thuộc địa từ thế kỷ 17 đến thế kỷ 19, trong đó có Việt Nam. Toà thành đầu tiên tại Việt Nam xây dựng theo kiến thúc Vauban là thành Bát Quái xây năm 1790 tại Gia Định. Toà thành thứ hai, với quy mô to lớn hơn, chính là Kinh thành Huế.

6. Cố đô Hoa Lư

Cố đô Hoa Lư là quần thể di tích lịch sử văn hóa liên quan đến sự nghiệp của các vị anh hùng dân tộc thuộc ba triều đại nhà Đinh, nhà Tiền Lê và nhà Lý, tính từ Đinh Tiên Hoàng đến Lý Thái Tông trong lịch sử.

Nơi đây chính là kinh đô đầu tiên của nhà nước phong kiến Trung ương tập quyền ở Việt Nam với các dấu ấn: thống nhất giang sơn, đánh Tống dẹp Chiêm và phát tích quá trình định đô Hà Nội. Năm 1010 vua Lý Thái Tổ dời kinh đô từ Hoa Lư (Ninh Bình) về Thăng Long (Hà Nội), Hoa Lư trở thành Cố đô.

Các triều vua Lý, Trần, Lê, Nguyễn sau đó dù không đóng đô ở Hoa Lư nữa nhưng vẫn cho tu bổ và xây dựng thêm ở đây nhiều công trình kiến trúc như đền, lăng, đình, chùa, phủ…

Khu di tích lịch sử Cố đô Hoa Lư hiện nay có diện tích tự nhiên 13.87 km² thuộc địa bàn tỉnh Ninh Bình. Với bề dày thời gian hơn 1000 năm, Cố đô Hoa Lư là nơi lưu trữ các di tích lịch sử qua nhiều thời đại.

Toàn bộ khu di tích Cố đô Hoa Lư nằm trên địa bàn giáp ranh giới 2 huyện Hoa Lư, Gia Viễn và thành phố Ninh Bình của tỉnh Ninh Bình.

7. Thành Đồ Bàn

Thành Đồ Bàn hay Vijaya còn gọi là thành cổ Chà Bàn hoặc thành Hoàng Đế, thuộc địa phận xã Nhơn Hậu, huyện An Nhơn tỉnh Bình Định, cách 27 km về hướng tây bắc. Toàn thể tòa thành nằm trên một vùng đất cao so với các cánh đồng xung quanh.

Vijaya là kinh đô của Chăm Pa (khi đó có tên Chiêm Thành) kéo dài 5 thế kỷ, từ năm 999 đến năm 1471. Trong khoảng thời gian này, các vua Chăm đã cho xây dựng rất nhiều đền tháp quanh khu vực kinh thành, mà nay vẫn còn tồn tại 8 ngôi tháp.

Cuối thế kỷ 18, Nguyễn Nhạc nhà Tây Sơn sử dụng lại nền cũ của thành Vijaya để xây dựng Thành Hoàng Đế. Năm 1902, thành Hoàng Đế được nhà Nguyễn sử dụng lại và gọi là thành Bình Định. Vào năm 1816, vua Gia Long cho phá bỏ thành Bình Định để chuyển thủ phủ về Quy Nhơn.

Hiện nay dấu tích của vương triều Chăm Pa tại Vijaya còn lại là đôi sư tử đá dùng để trang trí, được chạm đổ theo phong cách nghệ thuật Bình Định vào thế kỷ 12-14, và ngôi Tháp Cánh Tiên, một trong các phong cách nghệ thuật các tháp Chăm.

Di tích Đồ Bàn hiện nay không còn nguyên vẹn, chỉ còn sót lại các bức tường thành. Tường thành xây bằng đá ong, có hào, đường lát đá hoa cương. Trong thành có những di tích cũ của người Chăm như giếng vuông, voi, bên cửa hậu có gò Thập Tháp.

Đặc biệt ngôi tháp Cánh Tiên cao gần 20 m, góc tháp có tượng rắn làm bằng đá trắng, 2 voi đá và nhiều tượng quái vật. Tháp này được đánh giá là tiêu biểu cho phong cách Bình Định, có niên đại nửa sau thế kỷ 11, đầu thế kỷ 12, nằm trong giai đoạn lịch sử từ triều Harivarman IV (1074-1081) đến triều Harivarman V (1113-1139).

Phía Bắc thành có Chùa Thập Tháp Di Đà (được xây trên nền của mười tháp Chăm cổ), phía Nam thành có chùa Nhạn Tháp, đều là những ngôi chùa cổ. Trong đó còn giữ được nhiều di tích, hiện vật liên quan đến văn hóa Chăm Pa và phong trào Tây Sơn như lăng Võ Tánh, lăng Ngô Tùng Châu, cổng thành cũ.

Trong lăng còn chiếc lầu bát giác cổ kính, trong lầu còn tấm bia đá khắc công tích của Ngô Tùng Châu và Võ Tánh (năm 1800). Bia bằng đá trắng, chịu nhiều gió bụi thời gian đến nay đã mòn cả những chữ Hán khắc trên đó.

8. Thành Cổ Loa

Cổ Loa là kinh đô của nhà nước phong kiến Âu Lạc, dưới thời An Dương Vương vào khoảng thế kỷ thứ 3 trước Công nguyên và của Nhà nước dưới thời Ngô Quyền thế kỷ 10 sau Công nguyên. Hiện nay, di tích Cổ Loa thuộc xã Cổ Loa, huyện Đông Anh, Hà Nội.

Vào thời Âu Lạc, Cổ Loa nằm vào vị trí đỉnh của tam giác châu thổ sông Hồng và là nơi giao lưu quan trọng của đường thủy và đường bộ. Từ đây có thể kiểm soát được cả vùng đồng bằng lẫn vùng sơn địa. Cổ Loa là một khu đất đồi cao ráo nằm ở tả ngạn sông Hoàng. Con sông này qua nhiều thế kỷ bị phù sa bồi đắp và nay đã trở thành một con lạch nhỏ, nhưng xưa kia sông Hoàng là một con sông nhánh lớn quan trọng của sông Hồng, nối liền sông Hồng với sông Cầu, con sông lớn nhất trong hệ thống sông Thái Bình.

Như vậy, về phương diện giao thông đường thủy, Cổ Loa có một vị trí vô cùng thuận lợi hơn bất kỳ ở đâu tại đồng bằng Bắc Bộ vào thời ấy. Đó là vị trí nối liền mạng lưới đường thủy của sông Hồng cùng với mạng lưới đường thủy của sông Thái Bình. Hai mạng lưới đường thủy này chi phối toàn bộ hệ thống đường thủy tại Bắc bộ Việt Nam.

9. Thành nhà Hồ

Thành nhà Hồ - thành Tây Đô hay thành Tây Giai là kinh đô Việt Nam thời nhà Hồ, nay thuộc tỉnh Thanh Hóa. Thành được xây vào năm 1397 dưới triều Trần do quyền thần Hồ Quý Ly chỉ huy. Thành được xây dựng trên địa phận hai thôn Tây Giai, Xuân Giai nay thuộc xã Vĩnh Tiến và thôn Đông Môn nay thuộc xã Vĩnh Long, huyện Vĩnh Lộc, tỉnh Thanh Hoá.

Thành Tây Đô ở vào địa thế khá hiểm trở, có lợi thế về phòng ngự quân sự hơn là trung tâm chính trị, kinh tế và văn hoá. Mặt bằng thành hình chữ nhật chiều Bắc - Nam dài 870,5m, chiều Đông - Tây dài 883,5m. Mặt ngoài ghép bằng đá khối kích thước trung bình 2m x 1m x 0,70 m, mặt trong đắp đất. Bốn cổng thành theo chính hướng Nam - Bắc - Tây - Đông gọi là các cổng tiền - hậu - tả - hữu.

Trong đó cửa chính nam to nhất, gồm 3 cửa cuốn dài 33,8 m, cao 9,5 m, rộng 15,17 m. Các phiến đá xây đặc biệt lớn (dài tới 7 m, cao 1,5 m, nặng chừng 15 tấn). Thành đã bị phá huỷ, di tích còn lại là các cổng thành bằng đá, thành bậc ở chính diện chạm một đôi tượng rồng đá đẹp, dài 3,62 m. Thành Tây Đô thể hiện một trình độ rất cao về kĩ thuật xây vòm đá vào thời bấy giờ.

10. Thành cổ Bắc Ninh

Bắc Ninh là một trong 13 tỉnh được vua Minh Mạng thành lập đầu tiên ở Bắc Kỳ vào năm 1831. Nguyên là trấn Kinh Bắc thời vua Gia Long, được đổi thành trấn Bắc Ninh năm 1822. Địa bàn tỉnh Bắc Ninh khi ấy bao trùm các tỉnh Bắc Ninh, Bắc Giang, một phần các tỉnh Hưng Yên, Lạng Sơn và thành phố Hà Nội ngày nay.

Bắc Ninh là cửa ngõ phía đông Bắc của Thủ đô, cách trung tâm Hà Nội 31 km về phía Đông Bắc. Phía Tây và Tây Nam giáp thủ đô Hà Nội, phía Bắc giáp tỉnh Bắc Giang, phía Đông và Đông Nam giáp tỉnh Hải Dương, phía Nam giáp tỉnh Hưng Yên.

Thành Bắc Ninh có kiến trúc quy hoạch mang dáng dấp các công trình quân sự của Vauban. Nhìn từ trên cao, thành Bắc Ninh có hình ngôi sao 6 cánh nằm trong hình lục lăng, với nhiều hào nước bao quanh.

Theo Baodatviet